ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
23
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
المستظهر باللّه روانه كرد و از وى خلعتها و القاب خواست ، خليفه خواست وى برآورد و آنچه طلب كرده بود براى او فرستاد و او را ملقب به نور الدوله نمود بيان درگذشت مهذب الدوله و اوضاع و احوال بطيحه [ ( 1 ) ] بعد از مرگ او در جمادى الاولى در اين سال ، مهذب الدوله ابو الحسن على بن نصر در گذشت تولد او بسال سيصد و سى و پنج بود و هموست كه القادر باللّه بخانهء او فرود آمد و پذيراى او شد ، سبب مرگ او اين بود كه فصد ( رگ زد ) كرد و ساعد او متورم و و از آن بيمار شد و بيماريش شدت پيدا كرد ، سه روز پيش از فوتش لشكريان گفتگو داشتند كه بجاى او فرزندش ابى الحسين احمد را ( البته بعد از درگذشت او ) بنشانند خبر اين گفتگو بخواهرزادهء مهذب الدوله ابو محمد عبد اللّه بن ينى رسيد ، ديلميان و تركان را دعوت كرد و آنان را ترغيب نمود و نويد و سوگند داد كه بعد از مهذب الدوله وى را برگزينند ، و با آنان قرار گذاشت كه على ابى الحسين بن - مهذب الدوله را دستگير كرده تسليم او كنند . آنان شبانه نزد پسر مهذب الدوله رفتند و به او گفتند : تو فرزند امير و وارث مقام وى بعد از او هستى ، چنانچه هم اكنون برخيزى و با ما به دار الاماره برويم امر تو آشكارا شود و اتحاد كلمه روى تو خواهد بود و براى تو فرصت نيكى است .
--> [ ( 1 ) ] بطيحه كه جمع آن بطائح است در موارد عديده در اين تاريخ ذكر آن رفته است . بنا بنوشتهء دايره المعارف اسلاميه تاليف دانشمند اجل آقاى شيخ عبد العزيز جواهر الكلام . بطيحه سيلگاه وسيعى در بخش پائين رود دجله و فرات كه در ميان واسط از سمت شمال و بصره از سمت جنوب واقع شده است . خانههاى مردمان بطائح بر تپهها يا جزيرههاى بلندى بنا شده است كه جريان آب آنها را نمىگيرد و به جز برنج چيز ديگرى در آنها كاشته نميشود . ماهى زياد هم در آنجا صيد مىشود و بهره فراوانى از فروش آنها اهالى آنجا مىبرند . بطائح از زمان معاويه و استيلاى او بر عراق اهميت پيدا كرد و فرماندار وى تنها از بطائع سالانه پنج ميليون درهم ماليات براى معاويه ميفرستاد . م